انتخابات آزاد
يكي از دوستان يادآوري كرد كه ديروز روز تولد دكتر مصدق بود. مردي كه نقش بزرگي در مسير تلاشهاي ملت بزرگ ايران در راه آزادي و دموكراسي و مبارزه با استبداد و سلطه خارجي ايفا كرد. من هم در چند سخنراني در هفتههاي گذشته از نام اين مرد بزرگ ياد كردم.
مهمترين برنامه مصدق، برگزاري انتخابات آزاد بود. او در انجام اين كار تا حد زيادي موفق بود، اگرچه دولت او دولت مستعجل شد و اجازه ندادند پروژه خود را به نهايت برساند. اما با اينكه مدت مسئولين دكتر مصدق زياد نبود، در همان مدت كم توانست با اتكا به افكار عمومي خدمات بزرگي را به ملت ارائه دهد و ايدههايي را نهادينه سازد كه تاريخ ساز شود.
اساسا در تاريخ معاصر ما در بعضي دورانهاي بسيار كوتاه، اتفاقاتي افتاده كه مسير تاريخ را عوض كرده و راههاي جديدي را پيش روي جامعه باز كرده است. به اعتقاد من دوران هشت ساله اصلاحات هم يكي از اين دورهها بود كه مهمترين ثمره آن، تحول گفتماني در جامعه به نفع مفاهيم جديد مدرن، عقلاني و انساني بود كه در يك جمله به آن «گفتمان اصلاحات» ميگوييم.
درس ديگر تجربه مصدق براي ملت ما اين است كه نبايد خيال كرد اگر در جامعه بحران نباشد و مسئولان كشور با خوبي و خوشي جامعه را اداره كنند و شور و شوق و پويايي سياسي در جامعه كمرنگ شود، كار مملكت به صلاح ميشود. اتفاقا اين نوع آرامش كه من نام آن را دلمردگي و آرامش گورستاني ميگذارم، نه با جامعه جوان، تحولخواه و پوياي ايران سازگاري دارد و نه با تجربه تاريخي اين ملت. هميشه تصميمات ملت در همين دورههاي كوتاه اما پر انرژي و پرشور بوده كه سرنوشت ايران را تعيين كرده است. بعد از اين نيز پيشرفت مردم ما در گرو اين خواهد بود كه كسي نخواهد انرژي جامعه را سركوب كند و نسل جوان را به حاشيه براند.
راهي كه مصدق براي اداره كشور برگزيد، بازگرداندن عزت به جامعه، دفاع از حقوق و منافع ملي و تمهيد مقدمات دموكراسي مثل آزادي احزاب و انتخابات آزاد بود. ايران امروز ما هم در جادهاي كه از يكصد سال قبل با انقلاب مشروطيت و عدالتخواهي آغاز شد و مصدق نيز در آن حركت ميكرد، ادامه مسير ميدهد. اگرچه وظيفه ما اين است كه سرعت حركت را بيشتر كنيم و سمت و سوي آن را به خردگرايي و گفتمان علمي تغيير دهيم، چون هم جامعه ايران نسبت به آن روزگار آگاهتر شده و هم جهان به شدت تغيير كرده است، و ما زمان زيادي نداريم براي اينكه به اهدافي كه صد سال است براي آنها تلاش ميكنيم، برسيم.
آري، فرد فرد ما بايد با يكديگر همپيمان شويم و بگوييم: «ميسازمت وطن»!
